- Çadır
- Uyku Tulumu
- Ayakkabılar
- Sırt Çantası
Çadır:
Rüzgardan az etkilenmesi için dom şeklinde olanlar makbuldur.Çadır
teknolojisinde devrim yaratan dom çadırlar, neredeyse tamamen üçgen çadırların
yerini almışlar ve hemen her konuda üçgen çadırlara sağladıkları
üstünlüklerinden dolayı günümüz dağcılığı için vazgeçilmez bir malzeme
olmuşlardır. Bu tip çadırların dış görünümleri yarım küre şeklindedir. Bu
yapı en geniş iç hacmi sağlamakla kalmayıp, çadırın rüzgara karşı direncini ve
kar tutma miktarını azaltır.
Çadır Seçiminde Dikkat Edilmesi Gerekenler :
Amaca Uygunluk: Almayı düşündüğünüz çadırı
hangi şartlarda kullanacaksınız? Ancak bu soruya doğru cevabı verdikten sonra çadır
almaya karar vermelisiniz. Birbirinden çok farklı amaçlar için üretilmiş yüzlerce
çadır arasından kullanım ve sizin dağcılık tarzınıza en uygun olanını
seçmelisiniz.
Fiyat: Almayı düşündüğünüz çadır gerçekten
vereceğiniz paraya değecek mi? veya siz çadırın hakkını verebilecek misiniz? En
pahalı modeller en iyidir kuramı her zaman geçerli değildir.Bazı markalar sadece
isimlerinden dolayı fiyatlarını yüksek tutabilirler. Bunun için iyi bir fiyat
araştırması yapmalısınız.
Sağlamlık: Almayı düşündüğünüz çadır,
yapmayı düşündüğünüz iş ile doğru orantılı olarak sağlam olmalıdır.
Hafiflik: Sizin kullanım amacınıza uygun en hafif
model uygun seçimdir.
Konfor: Çadır hayatında zaman zaman sıkıcı ve
zor olabileceğini düşünerek yeterince konforlu bir çadıra sahip olmalısınız.
Yapı Malzemesi: Yukarıdaki özellikleri destekleyen
en önemli faktör çadırın yapımında kullanılan malzemedir. Kullanılan malzeme
hafif sağlam ve uzun süreli kullanıma uygun olmalıdır.
Diğer dağcıların deneyimleri, yaşanmış deneyimler ve bunlardan
çıkartılabilecek doğru sonuçlar, doğru kararların alınmasını
kolaylaştıracaktır.
Çadır Kullanımında Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar :
- Çadırınızı iyi tanıyın. Kampa gitmeden önce deneme için kurun.
- Çadırınızı üretici firmanın talimat ve önerilerini iyice okuduktan sonra
kullanın.
- Tamir setinizi yanınızdan ayırmayın. Flaster, İğne, İplik, Birleştirme Borusu
(kırılan direkleri birleştirir), iki metre kadar ince sağlam ip
- Çadırınızı UV ışınlarından elden geldiğince uzak tutun. UV çadırınızın
ömrünü büyük ölçüde kısaltır.
- Taşlık alanlarda çadır kurduğunuzda çadır tabanını yırtmamak için iyi bir
temizlik yapın.
- Çadırınızı iyi gerin ama abartmayın.
- Küçükte olsa onarımları geciktirmeyin. Küçük bir yırtık rüzgarın etkisiyle
kolayca büyüyebilir.
- Kar altında kalan çadırınızı kürekle temizlerken dikkatli olup çadırı
zedelemeyin.
- Çadırda -zorunlu haller dışında- ocak yakmayın.
- Çadırınızı mümkünse kar duvarı ile çevreleyin.
- Çadırınızı keçi, inek gibi hayvanlardan uzak tutun. Eğer ayı varsa sizde uzak
durun.
- Çadırı kısa bir süre için bile terketseniz mutlaka iç ve dış kapıları
kapayın.
- Kamptan uzun süreli ayrılmalarda çadırı son bir kez kontrol edin, gerdirmelerde
kazma ve baton kullanmışsanız ve bu malzemeleri yanınıza almak zorundaysanız,
onların yerine taş ve sopa kullanın.
- Çadırda sigara içmeyin. Biliyorsunuz ki sigara sağlığa zararlıdır :)
- Kırık direkleri mutlaka değiştirin.
- Faaliyet sonrası çadırınızı mutlaka kurutun ve havalandırın.
- Çadırınızı yağmurda fazla germeyin çünkü kuruma esnasında, dikiş iplerindeki
gerilim artarak iç veya dış tenteye zarar verebilir.
- İç veya dış tenteye zarar verebilecek kesici maddeleri çadırdan uzak tutun.
- Çadırınızı ılık suda ve sabun tozu ile çitilemeden yıkayın. Direk güneş
almayan normal sıcaklıktaki ortamlarda kurutun.
- Çadırınızı ütülemeye kalkmayın.
Uyku Tulumu :
Uyku tulumlarının dışı naylon iplikten örülmüş kumaştan, iç
tabakası ise pamuk dokumadan yapılır. Tecrit için aralarına kaz tüyü veya poliester
konur. Kaz tüyü daha sıcak tuttuğu, daha hafif ve bastırılınca daha küçük yer
tuttuğu için sentetiğe tercih edilir. Ancak daha pahalıdır ve ıslanırsa geç kurur.
Uyku tulumu seçiminde bu özelliklerin dışında tahammül ettikleri en düşük
sıcaklığa bakılır. +10C -10C aralığı idealdir. Uyku tulumunun başlığı olmalı
ve fermuarı donmaya karşı naylondan ve iri dişli olmalı.
Dağcılıkta giyim:
Dağcılıkta giyimin temel amacı; soğuk,rüzgar ve yağmurdan korunmaktır. Ancak bu
koruma gerçekleştirilirken giyim malzemelerinin bazı temel niteliklere sahip olması
şartı aranmalıdır.
- Hafif olması ve az yer kaplaması
- Kolayca sıkıştırılabilmesi
- Sıcak tutması
- Az nemlenmesi ve kolayca kuruyabilmesi
- Islandığı halde ısıtabilme özelliğini koruyabilmesi
- Ter buharını dışarı verebilmesi
- Rüzgar ve yağmura karşı koruyucu olması
- Rahat ve hareketleri kısıtlayıcı olmaması
- Giyilip çıkartılmasının kolay olması
- Havalandırmaya imkan tanınması
Baş ;
- Yün Başlık
- Cerrahi Maske
- Kask
- Gözlük
Vücut ;
- Yün Fanila
- Polartec Mont
- Pantolon ( kot değil )
- Eşofman
- T-Shirt
- Şort
- Mayo
- Şapka
- Anorak
- Yağmurluk
- Tozluk
- Gore-Tex ceket ve pantolon.
Eller ;
- Eldiven
Ayaklar ;
- Yün çorap
- Spor Çorabı
- Bot
- Sandalet
Yukarıda maddeler halinde belirttiğimiz özellikler ideal dağ
giyiminin temel özellikleridir. dağcılık amaçlı giyim malzemeleri yapan üreticiler
bu özelliklerden yola çıkarak ideal bir giyim tarzı oluşturmuş ürünlerini de bu
sisteme göre dizayn etmişlerdir. Bu sisteme de Layering System adı verilmiştir.
Layering sisteme göre dağcı içter dışa doğru tabakalar halinde
giyinmektedir. Böylece kullanıcı vücud ısısı arttıkça soyunarak kademe kademe
aşırı sıcaktan veya tam tersini uygulayıp giyinerek soğuk ve diğer dış
etkenlerden (yağmur, kar vb.) kendini koruyabilecektir. sistem dünya dağcılığında
büyük bir atılıma neden olmuş ve eski dağcıların karşılaştıkları sorunların
büyük bölümünü ortadan kaldırmıştır. Kötü malzemelerin sebep olduğu ölümler
azalmış ve tırmanışların başarıları artmış, daha zorlu tırmanışların
yolları açılmıştır. Ancak bu seferde gerekli eğitim almamış ve tecrübesiz
kişilerin malzemenin tek başına dağcılık yapmaya yeterli olduğuna inanarak
dağcılık yapmaya çalışmaları sonucunda meydana gelen kazalarda artış olmuştur.
Dağda giyim teknikleri iki ayrı durum için planlanmalıdır.
Bunlardan birincisi yürüyüş esnasında giyim, ikincisi ise durağan hallerde giyim.
Giyimimiz her iki durumada uyum sağlamaya elverişli olacak şekilde oluşturulmalıdır.
Vücut yürüme sırasında kendiliğinden ısınır. Bu nedenle yürüyüş esnasında
giyilecek malzemelerin kalın ve ısı yalıtıcı özelliklerinin fazla olmaması
gereklidir. Aksi halde aşırı ısınma, bunun sonucunda da gereksiz yere terleme ve
enerji kaybı meydana gelecektir. Bu şekilde yürüyüşe devam edilmesi halinde ise bir
süre sonra bunalma ve aşırı yorgunluk ortaya çıkacaktır. Böyle bir durumla
karşılaşmamanın en iyi yöntemi ise yürüyüş esnasında vücut ısınızın
artacağını düşünerek fazla kalın giyinmemeniz ve üzerinizdeki giysilerin kademe
kademe çıkarılmaya müsait olmasıdır. Fakat asla tüm giysiler çıkarılmamalıdır.
Çünkü yükseklerde UV ışınları çok güçlüdür ve kısa zamanda güneş
yanıkları oluşturabilir.
Durağan hallerde yanı mola ve kamp yaşamında ise motabalizma
yavaşlayacağı için vücudumuz daha az enerji üretecek bunun sonucunda da üşüme
meydana gelecektir. Bunu engellemenin yolu ise üşümeyi durdurana kadar giyinmektir.
Soğuk ve üşüme yaz dağcılığında bile mutlaka önlem alınıp kesinlikle ihmal
edilmemesi gereken bir konudur.
Dağcılıkta kullanılan giyim malzemelerinin materyalleri daha önce
belirtmiş olduğumuz özelliklere uygun seçilmiş, hatta bu iş için özel olarak
üretilmiş olmalıdır. Kullanılacak materyal vücut üzerindeki sıcak havayı
koruyacak, ter buharını rahatça dışarı atabilecek, yağmur ve rüzgara karşı
koruma sağlayacak özelliklere sahip olmalıdır.
Dağcılık amaçlı giysiler için kullanılabilecek materyaller ve
genel özelliklerini aşağıda karşılaştırmaya çalışacağız.
Pamuk: Ucuz, rahat ve allerjik reaksiyon göstermeyen
bir malzemedir. Ama suyu çok çeker, zor kurur, ıslandıkça ısıtıcı özelliğini
kaybeder, ağırdır ve çok yer kaplar. Yani size göre değil.
Yün: Çok kolay ıslanmaz, ıslansa bile yalıtım
özelliğini korur. Ancak ıslandığında zor kurur. Ağır ve yer kaplama
özelliklerinden dolayı dağcılık amaçlı kullanımları kısıtlıdır. Daha çok
sentetik malzemelerle belli oranlarda karıştırılarak kullanılırlar.
Tüy: Mükemmel bir ısı tutucu dolgu maddesidir.
Gelişen teknolojiye rağmen hiçbir sentetik malzeme tüy performansına
erişememiştir.. Hafiftir ve basılınca az yer kaplar. Isı yalıtım özelliği tüyler
içindeki çok küçük hava boşlukların dolayıdır.Tek dezavantajı pahalı
olmasıdır.
Polypropylen: Çeşitli sıklıklarda dokunabilen
esnek bir kumaş olarak üretilmiş sentetik sbir üründür. Isı tutma kabiliyetini
arttırmak için arka kısmı tüylendirilmiştir. Emici olmayan ince iplikleri nemi
kolayca dışarı verir. Islandıklarında kolayca kururlar.
Fleece: sentetik bir malzemedir. Ağırlığına göre
ikiye ayrılır. Ultrafleece ve polarlite. Yumuşak tüylü yüzeyleri vardır. Isı tutma
yetenekleri fazla ve kuruma hızları tatmin edici derecede çabuktur. Geneklikle orta kat
giyim malzemelerinde kullanılırlar.
Pertex: Hafif bir kumaştır. İnce çok lifli, naylon
iplikten dokunmuştur. Her bir naylon iplik, pertexw ipliğini oluşturan 34 ayrı liften
meydana gelmektedir.Yoğun bir dokuma olduğu için hava geçirgenliği düşüktür ve
liflerin yüksek sıklığından dolayı nemi kolayca dışarı atabilmektedir. Kolay
kurur.
Naylon: Bir yüzü kaplı soluma özelliği olmayan
kumaşlardır. Kesinlikle su geçirmezler. Terleme ve yoğunlaşma yaparlar. Dağcılık
amaçlı kullanımı çok kısıtlıdır.
Gore-Tex: Poly Tetra Fluto Etilen maddesinden
üretilir. PTFE filmi, havanın bu filmin moleküler yapısından geçebileceği şekilde
esnetilmiştir. Sonuçta her santimetre karesinde 1.4 milyar gözenek bulunan Gore-Tex
kaplama elde edilmiştir. Bu gözeneklerden her biri su buharını oluşturan
moleküllerden yediyüz kere daha geniştir. Bu sayede Gore-Tex kaplanan su ve rüzgar
geçirmeyecek ancak vücut nemini dışarıya atabilecektir.Kaplaması zor bir kumaştır,
bu yüzden maliyeti yüksektir.
Ayakkabılar :
Ayakkabı dağcının en önemli malzemesidir. Defalarca denenerek
alınması gerekir. Ucuz olan malzemenin aslında ekonomik olmadığını ve tehlikeler
doğuracağını unutmamak gerekir.
Yürüyüş Ayakkabıları: Karsız yerlerde, arazide
ve dağda yürüyüş için giyilen bu tür ayakkabıların üç vasfı vardır.
1- Vibram ve benzeri alt taban. Altının kalın ve
sert kauçuktan yapılması ayrıca iri dişlerinin bulunması gerekir. Bu şekil bir
taban taşlık yerlerde, yamaçta, toprak ve ot üzerinde kaymayı önler ve dengeyi
sağlar.
2- Su geçirmez ve nispeten sert bir ayak muhafazası.
Ayakkabının yumuşak olması vibram yere yapıştığı halde, ayağı yana kaydırır
ve dengeyi bozar. Bunun için nispeten sert olmalıdır.
3- Boyunlu olması. Ayakkabının ayak bileğini
örtmesi gerekir. Bunun faydası dengeyi sağlamak ve
bileğin kırılmasını önlemektir.
Kar - buz Ayakkabıları: Bunlar su geçirmez, krampon
bağlanabilen, sert fakat boyun kısmı oynayan yani yürüyüşü engellemeyen ve altı
kalın sert kauçuktan yapılmış, iri dişli ayakkabılardır. Bunların diğer bir
özelliği de uzun boyunlu olmasıdır. Mesli veya messiz çeşitleri vardır. Bunlar ya
deriden ya da sentetikten yapılır. Sentetikten yapılanların dış tabakası naylondur.
Sentetiklerin özelliği hafif olmaları ve su geçirmemeleridir.
Bunların dışında ince deri ya da kumaştan yapılmış botlar da
vardır. Bu botların tabanların diğerlerine göre yumuşaktır. Bu tür ayakkabılar
parkuru zor olmayan günübirlik yürüyüşler için idealdir. (Sülüklügöl,Erikli,
Sudüşen gibi...) Sandaletler ise daha çok dere yürüyüşlerinde tercih edilmeli.
Kayalık veya taşlık yerlerde giyilmesi halinde bileği kavrayamadığı ve yanları
açık olduğu için yaralanma ve burkulmalara sebep olabilir.
Ayakkabı seçiminde dikkat edilmesi gereken hususlar:
- Dağcılık ve onun alt kolları olan sporları yapıyorsanız, ayak sağlığınız
için Mountainneering Boots olarak adlandırılan ayakkabıları tercih edin.
- Vibram taban herzaman tercih sebebidir. Ancak tabanın sadece vibram olması tek
başına yeterli değildir. Tabanın kalın olması sağlamlık ve uzun süreli kullanım
açısından büyük önem taşır.
- İç taban mutlaka ortopedik olmalıdır, ayrıca nemi çeken ve ayak kokusunu
engelleyen anti-bakteriyel tabanlar tercih edilmelidir.
- Ayakkabının bilek kısmı yeterince uzun olmalı ve bileği desteklemelidir.
- Çarşak bandı adı verilen ve ayakkabının tabandan 2-3 cklik üst kısmını koruyan
lastik kaplamalı modeller tercih edilmelidir.. Bu modellerde dikişler kapalı olacağı
için yıpranma ve su geçirgenliği azalacaktır.
- Ayakkabınızı mutlaka giyerek alın, ısmarlama ayakkabı tatsız ve çözümsüz
sorunlar yaratabilir. Ayrıca uzun yürüyüşlerde ayaklarınız şişeceğinden ve
soğuk havalarda kalın çorap giymek zorunda kalacağınızdan ayakkabınızı 1 numara
büyük almanızda fayda var. Böylece kan dolaşımını da önlememiş olursunuz.
- Büyük ayakkabı parmakların hareketine izin vereceği ve ayakkabı ile ayak arasında
belli miktarda hava bırakacağı için üşümeyi engelleyecektir.
- Ayakkabı alırken her iki çiftini de giyerek deneyin.
- Ayakkabınızı yeni aldıysanız dağa gitmeden önce günübirlik kısa
yürüyüşlerde ayakkabınızı deneyin ve ona alışın.
- Her faaliyet öncesi hatta uzun faaliyetlerde faaleyet sırasında tırnaklarınızı
kesin ve gerekli bakımı yapın.
- Eğer ayakkabınız vuruyor ise hemen vurmanın olduğu yere flaster yapıştırın.
- Eğer ayaklarınız su topladıysa mümkün olduğunca su torbalarını patlatmayın.
Kendi kendilerine veya sizin tarafınızdan patlatılmak zorunda kalınır ise yara temiz
tutulmaya çalışılır.
- Yaz aylarında pamuklu sentetik karışımı, kış aylarında ise yün sentetik
karışımı çorapları tercih edin.
- Ayakkabınızı kimseye ödünç vermeyin; herkesin ayak şekli farklıdır ve
ayakkabılarınızı geri aldığınızda bu şekilin kaybolması nedeniyle rahatsız
olursunuz.
- Yokuş çıkışlarda ayak bilekleri çok fazla sıkıştırılmamalıdır. Yokuş
inişlerde ise bileği daha sıkı bağlamalı ve istemsiz bir ters harekete karşı
hazırlıklı olmalıyız.
- Hemen her ayakkabı üreticisinin kendine göre kalıpları vardır ve çoğunlukla
numaraları birbirini tutmaz. Bu yüzden bu numaraları fazla ciddiye almayın
ayağınıza rahat olan numara sizin için en uygun olanıdır.
- Ayakkabınızın bakımını her dağ dönüşü hatta çok uzun faaliyetlerde faaliyet
sırasında yapın.
Ayakkabı bakımında dikkat edilmesi gereken hususlar:
- Ayakkabınızın bakımını faaliyet dönüşü mutlaka yapın.
- Nubuk ve deri ayakkabılar için birbirinden farklı özel bakım malzemeleri
kullanılmaktadır.
- Ayakkabınızı direk ısıya maruz bırakmadan oda sıcaklığında kurutun.
- Ayakkabınızı uzun süre kullanmayacaksanız içine gazete parçaları ile doldurarak
saklayın.
- Ayakkabınızı suya karşı korumak ve ıslanmasını önlemek için wax kullanın.
Vazelin, silikon, sprey gibi çözümleri zorunlu kalmadıkça kullanmayın. Wax
ayakkabınızın ömrünü uzatacaktır.
Kamp kurmada dikkat edilmesi gereken hususlar:
- Kampın geç saatlere kalınmadan kurulmasına özellikle kış şartlarında dikkat
edilmesi gerektiği söylense bile , çadır içi düzenin kurulması ve yeterli
sıvı/katı besinin alınabilmesi için yaz aylarında da bu kurala uymakta fayda vardır.
- Yaz aylarında kamp kurmak için bir su kaynağına ulaşmak şarttır. Kaçkar gibi
nemli dağlarda sonrun olmayan su kaynakları, Aladağlar gibi kurak dağlarda kamp yeri
seçimi için öncelik teşkil eder.
- Kamp yeri mümkünse düz bir zemin olmalıdır. Zorunlu olmadıkça çadırlarınızı
eğimli yerlere kurmamaya çalışın. Eğer eğim varsa yatma şeklini öyle ayarlayın
ki sabah kalktığınızda eşyalarınız ve siz çadırın bir tarafına doğru
yapışmış olarak uyanmayın.
- Çadırı kuracağınız yeri temizledikten sonra çadırı iyice gererek kurun.
Çadırın gergin olması hem iç hacmi arttırır hem de rüzgar, yağmur ve kara karşı
dayanılıklılığını arttırır.
- Kamp yeri çevresi tepelerle çevrili rüzgar almayan yerlerden seçilmelidir. Bu tip
yerler düzlüklere nazaran ısıyı daha iyi tutacağından nispeten sıcak
olacaktır.Kış aylarında rüzgardan korunmak için çadır etrafına kar duvarı örmek
çok kullanılan ve faydalı bir yöntemdir.
- Kış aylarında çadırınızı erken güneş alabilecek yerlere kurmakta fayda varken,
yaz aylarında tam aksi geç güneş alacak yerlere, gölgelik yerlere kurmakta fayda
vardır.
- Çadır kurulduktan sonra eşyaları mattan başlamak koşuluyla düzgün yerleştirin.
Eşyaların düzenli olarak yerleştirilmesi çadır içi kargaşanın önlenmesi için
şarttır. Boşalan çantanızı dışarıda bırakmayın.
- Çadır içi yerleştirilirken matların kapatamadığı kısımlar, ıslanmamak
şartıyla giyecek ve yiyecek torbalarıyla kapatılabilir.
- Kazma, krampon gibi kesici ve delici malzemeler çadır dışında birakılmalı, teknik
malzeme ve yakıt deposu gibi acil kullanım istemeyen malzemelerde çantanın içinden alınıp
, çanta küçültülerek yastık olarak kullanılabilir.
- Yaz aylarında yemek çadırın önünde yapılabilir, ancak kış aylarında bu işlem
bagajda veya kapının tam önünde çadır içinden ulaşılabilinecek bir mesafede
yapılmalıdır.
- Geceleri yatmadan önce kapılar hafif açılarak solunum yoluyla çıkardığımız su
buharının dışarı atılması sağlanmalıdır. Aksi halde sabah erken saatlerde
içerisi sırılsıklam olabilir.
Kamp Malzemeleri :
- Ocak
- Ocak tamir takımı
- Ocak rüzgarlığı
- Benzin deposu
- Yakıt
Su için ;
- Termos
- Matara
- Dezenfektan
Mutfak için ;
- Çatal
- Kaşık
- Bıçak
- Çakı
- Bardak
- Bulaşık süngeri
- Sabun
Aydınlatma ;
- Kibrit
- Çakmak
- El feneri
Haberleşme ;
- Düdük
- Telsiz
Sağlık ;
- Ağrı kesici
- Yanık pomadı
- Sargı bezi
- Yara bandı
- Aspirin
- Pamuk
- Mide ilacı
- Özel ilaçlar
Diğerleri ;
- Kağıt - kalem
- Dikiş takımı
- Çöp torbası
- Pusula
- Altimetre
- Harita
- Tuvalet kağıdı
- Güneş kremi
- El kremi
- Pil
- Ayna
- Diş fırçası - macunu
- Makas
- Baton
- Bivak
- Çadır ekibi çadırın boyutlarına göre ayarlanmalı. Kapasitenin üstüne
çıkılmamalıdır.
- Ertesi sabah için hazırlıklar geceden yapılmalı, özellikle kış aylarında sabah
sular donduğu için içecek su akşamdan eritilmelidir.
- Tırmanış öncesi çadır düzgün bırakılmalı ki , tırmanış yorgunluğu
sonrası bir de çadır düzeltmekle uğraşılmasın.
- Şiddetli rüzgarın direkleri kırmasını engellemek için rüzgarın zorladıgğı
direklere ağır bir çantayla destek yapın.
- Kampınızı toplarken etrafta kesinlikle çöp bırakılmamalıdır.